SRNU-cursusdag: Spelen met Taal, Vormvernieuwing in de Franse literatuur (25 november 2016)

Wanneer: vrijdag 25 november 2016, 10.00‐17.00 uur
Waar: Universiteitsbibliotheek, Singel 425, Amsterdam C1.13 (Belle van Zuylenzaal)

Kosten: € 135,‐ inclusief reader, koffie/thee, lunch en nascholingscertificaat ( € 35,‐ voor aio’s, studenten van universiteiten en hogescholen, leden van de Alliance française)

Inschrijving: U kunt zich aanmelden d.m.v. een e‐mail met uw volledige naam‐ en adresgegevens en de naam van uw onderwijsinstelling naar zowel Manet van Montfrans – m.a.e.vanmontfrans@uva.nl als Jeanette den Toonder (in cc) j.m.l.den.toonder@rug.nl.

Uw inschrijving is definitief na overmaking cursusbedrag (voor 7 november 2016) op NL04 INGB 0004 0543 54 t.n.v. Stichting van Romanisten aan Nederlandse Universiteiten te Amsterdam o.v.v. Spelen met Taal: € 135,‐ voor geïnteresseerden (niet aan universiteit of hogeschool verbonden), € 35,‐ voor aio’s, studenten van universiteiten en hogescholen en leden van de Alliance française.

SPELEN MET TAAL: VORMVERNIEUWINGEN IN DE FRANSE LITERATUUR

De lezingen van deze nascholingscursus gaan over schrijvers die zich in hun werk op het spel met taal en vorm concentreren, van Restif de la Bretonne, Raymond Roussel en Guillaume Apollinaire tot de Oulipianen Raymond Queneau en Jacques Roubaud. Roussel en Apollinaire werden beiden door de surrealistische avant‐garde als voorlopers gezien; de Oulipo, het genootschap voor schrijvers en wiskundigen dat in 1960 door o.a. Queneau werd opgericht, en waarvan Italo Calvino, Georges Perec en Jacques Roubaud prominente vertegenwoordigers zijn, is anno 2016 nog steeds springlevend.

Van de experimenten in de spreektaal is het verlan, het zogeheten achterstevoren praten (à l’envers), waarschijnlijk de meest bekende vorm. Maar niet iedereen zal weten dat het verlan al voorkomt in het werk van de achttiende‐eeuwse schrijver Restif de la Bretonne en dat ook oudere inwoners van het oer‐Hollandse IJmuiden nog vloeiend ‘achterstevoren’ kunnen praten, kijlioem tad tkijl la.

  • Photographie de Guillaume Apollinaire soldat au printemps 1916 après sa blessure à la tempeApollinaire (1880‐1918): Als er één vers raadselachtig is qua vorm en inhoud, dan is het wel Apollinaires éénregelige gedicht Chantre. Bij nadere beschouwing blijkt dit monostichon zo rijk aan dubbelzinnigheden, woordspelingen, dubbele bodems en mythologische verwijzingen dat Chantre nog in extremis is toegevoegd aan de drukproeven van de bundel Alcools (1913). De verrassende rijkdom van dit één‐versregelige gedicht wordt uiteengezet in een analyse van intratekstuele en intertekstuele verbanden. Het gedicht biedt daarnaast aanknopingspunten voor het begrip van de vernieuwer Apollinaire met zijn latere Calligrammes (1918). Door Drs. Vic van der Toorn, oud‐docent Frans en Latijn, Alfrink College te Zoetermeer
  • Raymond_rousselRaymond Roussel (1877‐1933) heeft veel auteurs beïnvloed met zijn oorspronkelijke manier van schrijven. Een belangrijk deel van zijn werk ontstond door het toepassen van een procedé dat een verhaalwereld opbouwde met als uitgangspunt twee gelijkluidende (homonieme) woorden of zinnen die op verschillende manieren kunnen worden geïnterpreteerd. In de lezing zal worden nagegaan in hoeverre dit formalisme samengaat met Roussels uitspraak dat voor hem ‘de verbeelding alles is’. Door dr. Sjef Houppermans, Universiteit Leiden
  • Jacques Roubaud (1932‐) Parc sauvage (2008), een verhaal over de lotgevallen van twee tijdens WWII ondergedoken kinderen, is een afsplitsing van het omvangrijke autobiografische proza‐project (‘prose de mémoire’), ingeluid door Le Grand Incendie de Londres (1989). In Parc sauvage hanteert de schrijver een Oulipiaanse contrainte, een zogeheten ‘eodermdrome’. Wat is de oorsprong van deze contrainte, wat voor rol speelt deze in de herinneringen aan een kindertijd in Vichy‐Frankrijk, en wat is de verhouding van dit in de derde persoon geschreven verhaal tot de zesdelige autobiografische cyclus? Door Mw. dr. Manet van Montfrans, Universiteit van Amsterdam

  • NicolasRestifdeLaBretonneRestif de la Bretonne (1734 ‐1806) en de vissers van IJmuiden. In La Découverte australe beschrijft Restif de la Bretonne de taal van de Mégapatons die gekarakteriseerd wordt door het ‘achterstevoren’ praten (Restif wordt Fister). In deze lezing wordt nader ingegaan op de manier waarop het verlan in onze tijd functioneert. Een vergelijking van het verlan van Megapatonië en IJmuiden zal laten zien dat de achttiende‐eeuwse en de eigentijdse variant aan dezelfde contraintes onderworpen zijn. Door prof. dr. Haike Jacobs, Radboud Universiteit Nijmegen
  • Oulipo en het plezier en de noodzaak van (re)creatief schrijven. Nanne Nauta, dichter, oprichter van SAd’E (Salon Artisanal d’Ecriture), een schrijversgroep in navolging van het Franse Oulipo, bedenker van het kruissonnet, de sudaiku en de hyperhaiku, neemt zijn toehoorders mee op een korte reis langs eigen werk en dat van enkele Oulipianen. Door Nanne Nauta, dichter.

De lezingen zijn bedoeld voor docenten in het voortgezet onderwijs, studenten van universiteiten en hogescholen en een ieder die er belangstelling voor heeft, ter informatie en inspiratie. De sprekers zijn allen ervaren docenten aan universiteiten of aan het voortgezet onderwijs. De cursus wordt namens de SRNU georganiseerd door Manet van Montfrans en Matthijs Engelberts (UvA) in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam.

Voor meer informatie  (o.a. een routebeschrijving naar de cursuslocatie), zie de folder. Meer informatie: neem contact op met Manet van Montfrans, mail.

PROGRAMMA

10.00 uur: Inschrijving en ontvangst

10.30‐10.45 uur: Inleiding,  door Matthijs Engelberts

10.45‐11.30 uur:  Le vers solitaire van Apollinaire, door Vic van der Toorn

11.30‐12.15 uur: Raymond Roussel: Formes et Formule, door Sjef Houppermans

12.15‐12.45 uur: Vragen en discussie

12.45‐14.15 uur: Lunch

14.15‐15.00 uur: Jeux de mots, lieux de mémoire. Over Parc Sauvage van Jacques Rougeaud  door  Manet van Montfrans

15.15‐16.00 uur: Contraintes et fonction ludique du langage: de Restif de la Bretonne au verlan d’aujourd’hui, door Haike Jacobs

16.00 ‐16.15: Theepauze

16.15 ‐17.00 uur: Poëzie is een puzzel, het leven een raadsel ‐ Oulipo en het plezier en de noodzaak van (re)creatief schrijven, door Nanne Nauta

17.00 ‐17.30 uur: Vragen en discussie

Logo SRNU

Docentendag Frans “Actualité des classiques” (Radboud Universiteit Nijmegen, 13 oktober 2016)

Logo Radboud Universiteit Nijmegen

 

Op 13 oktober 2016 organiseert de opleiding Franse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit Nijmegen in samenwerking met het PUC Humanities een docentendag met als thema Actualité des classiques.

In de hedendaagse Franse cultuur zijn de klassieken en het verleden springlevend. In literatuur, film en muziek wordt voortdurend teruggegrepen op de grote namen uit het verleden, en worden deze op allerlei manieren geactualiseerd. Alicia Montoya zal vertellen over de roman Titus n’aimait pas Bérénice, waarin Nathalie Azoulai getuigt van haar fascinatie voor Jean Racine. Maaike Koffeman gaat in op de spraakmakende herschrijving van L’Etranger  door de Algerijnse auteur Kamel Daoud (Meursault, contre-enquête). Dominique Nouveau zal op de relatie tussen film, literatuur en het (oorlogs)verleden bespreken aan de hand van Hiroshima mon amour.

Kijk voor meer informatie en inschrijven op http://www.ru.nl/puchumanities/aanbod-docenten/nascholing-symposia/docentendag-frans-actualite-des-classiques/

Datum en onderwerp SRNU-cursusdag 2016 bekend

Op 25 november a.s. organiseren Manet van Montfrans (Universiteit van Amsterdam) en Matthijs Engelberts (Universiteit van Amsterdam) namens de Stichting Romanisten aan de Nederlandse Universiteiten een nascholingsdag in Amsterdam voor docenten Frans in het voortgezet onderwijs, studenten aan universiteiten en hogescholen, en andere belangstellenden.

 Het thema van de dag op 25 november is ‘Spelen met Taal.Vormvernieuwingen in de Franse literatuur’. Op het programma staan vijf lezingen en een lunch. De sprekers zijn allen ervaren docenten aan universiteiten en in het voortgezet onderwijs. Deze nascholingscursus reikt ook materiaal aan dat in onderwijssituaties kan worden ingezet. Deelnemers aan de dag ontvangen een certificaat van de Universiteit van Amsterdam /SRNU. Uitvoeriger informatie over programma, sprekers, tijd, plaats en aanmelding wordt binnenkort bekend gemaakt.

Voor nadere informatie kunt u zich richten tot Manet van Montfrans, per email.

Het nieuwe nummer van Relief is uit: “Marcel Duchamp en toutes lettres”

Het nieuwe nummer van Relief is uit (10:1): Marcel Duchamp en toutes lettres/Marcel Duchamp as a hitteral artist. Dit nummer is onder redactie van Pieter de Nijs en Bert Jansen tot stand gekomen. U vindt het hele nummer van Relief op de site van Relief.

cover-2

  • Éditorial
    • Introduction
      Pieter de Nijs, 4-7
    • Duchamp Biography
      Pieter de Nijs, 8-9
  • Articles
    • Deux fragments provenant de la revue Barbarber année 1964
      K. Schippers, 10-17
    • Amsterdam. Neuvième chapitre de ‘La mariée de Marcel Duchamp’
      K. Schippers, 18-24
    • Traduction de ‘De bruid van Marcel Duchampde K. Schippers. Notes accompagnant la traduction du neuvième chapitre «Amsterdam»
      Judith Wambacq et Camille Richert, 25-29
    • More about Duchamp’s wordplay
      Bert Jansen, 30-69
    • Black coffee, Marcel Duchamp’s pataphysical sensism
      Dirk van Weelden, 70-76.
    • Marcel Duchamp and Alfred Jarry
      Pieter de Nijs, 77-98
    • Le massacre de la Mariée
      Bastiaan van der Velden, 99-112
    • Étang donné
      Sjef Houppermans, 113-132
    • Surreal aroma’s. (Re)constructing the volatile heritage of Marcel Duchamp
      Caro Verbeek, 143-149
    • Bal(l)ade Du Champ. Images trouvées
      Matthieu Zenden, 150-161
  • Articles Espace Libre
    • Controverses autour de l’anatomie dans les traités artistiques pendant la période moderne en France
      Maria Portmann, 163-178.
    • De la difficulté d’être soi: phénomènes de désubjectivation chez les personnages romanesques de Bon, Mauvignier et Serena
      Frédéric Martin-Achards, 179-193

Gastdocenten gezocht voor Dag van de Franse taal

logo-Dag-van-de-Franse-taalOp 10 november aanstaande zal de derde editie van de Dag van de Franse taal worden georganiseerd. Meer dan 400 middelbare scholen in heel Nederland nemen deel aan deze feestelijke dag, die als doelstelling heeft het belang van het Frans als wereldtaal te benadrukken en aan leerlingen te laten zien hoe leuk het is om deze taal te leren. Het organiserend comité voorziet de deelnemende leerkrachten van een lijst met mogelijke sprekers en artiesten die uitgenodigd kunnen worden om een presentatie, optreden of workshop te verzorgen. Het comité nodigt u van harte uit om contact met  op te nemen als u een bijdrage kunt leveren aan het programma op een school bij u in de buurt. U kunt bijvoorbeeld een workshop geven over een onderwerp uit uw vakgebied, of een lezing over de rol van het Frans in uw beroep. Wellicht ziet u ook mogelijkheden om uw studenten bij het project te betrekken; zij kunnen op die manier vrijblijvend aan het onderwijs snuffelen en fungeren tegelijkertijd ambassadeurs voor uw opleiding. Meer informatie over de Dag van de Franse taal kunt u vinden op de website (www.dagvandefransetaal.nl).

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Maaike Koffeman (Radboud Universiteit Nijmegen) en Alisa van de Haar (Rijkuniversiteit Groningen) per email  via: contact@dagvandefransetaal.nl.

Oproep tot kandidaten: Volkskrant-IISG Scriptieprijs voor Geschiedenis

De Volkskrant en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) loven voor de zevende keer de  Volkskrant-IISG Scriptieprijs voor Geschiedenis uit.

In aanmerking komen  MA-scripties  met een nationaal of internationaal historisch onderwerp die tussen 1 augustus 2015 en 11 september 2016 zijn geschreven en beoordeeld aan een Nederlandse universiteit.

De scriptie dient zowel digitaal als in twee papieren versies te worden ingeleverd. Ook moet bij de inzending een beknopte aanbeveling van de docent worden gevoegd.

Studenten van andere studies dan geschiedenis, zijn ook van harte uitgenodigd mee te dingen naar de prijs. Het IISG heeft een geldprijs van 1500 euro beschikbaar gesteld voor de winnende scriptie.

De beste scriptie krijgt  aandacht in de Volkskrant, op kennislink en historici.nl. De afgelopen jaren waren diverse andere media geïnteresseerd in een interview met de winnaar

De uiterste inleverdatum is 12 september 2016. Voor meer info zie: https://socialhistory.org/nl/nieuws/oproep-volkskrant-iisg-scriptieprijs-voor-geschiedenis-2016.

 

Kandidaten gezocht voor de Prix de Paris

De Stichting Prix de Paris is op zoek naar kandidaten voor de 18e Prix de Paris.  Excellente studenten, die uiterlijk 31 augustus 2016 afstuderen, kunnen hun belangstelling kenbaar maken bij de secretaris van de stichting Prix de Paris, drs. L.G.H. Poorthuis, email.Een jury, bestaande uit 7 wetenschappers verbonden aan Nederlandse universiteiten, zal de laureaat selecteren. De uiterste datum voor het indienen van het aanmeldingsdossier is vastgesteld op 13 juni 2016.

PRIXDEPARIS -logoOver de Prix de Paris

De Prix de Paris is een aanmoedigingsprijs voor jong, Nederlands talent. Ter stimulering van wetenschappelijk onderzoek over Frankrijk. Excellente, recent afgestudeerden met een masterdiploma (kunst)geschiedenis, Franse taal en cultuur, journalistiek en politieke wetenschappen komen in aanmerking. De prijs wordt eens in de twee jaar uitgereikt en bestaat uit een geldbedrag van €15.000, te besteden aan een studie- en onderzoeksverblijf van één jaar in Parijs. Publieke en private sponsors maken de uitreiking mogelijk. De Franse Ambassadeur in Nederland reikt de prijs officieel uit tijdens een ceremonie op de residentie. De Prix de Paris is in 1982 ingesteld op initiatief van Nederlandse historici en specialisten op het gebied van de Franse geschiedenis en cultuur. De laureaten van de Prix de Paris zijn op journalistiek en wetenschappelijk gebied actief, als correspondent, hoogleraar, universitair docent en onderzoeker.

Meer informatie:

Vragen: mevr. drs. L.G.H. (Lidwien) Poorthuis, email.

Meer info: zie de brochure en deze website

Promotie Dorine Gorter over Pierre Reverdy (VU, 7 juni 2016)

Op 7 juni a.s. om 9.45 uur hoopt Dorine Gorter te promoveren aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschrift Reverdy entre poésie et peinture. Cubisme et paragone dans les écrits sur l’art (1912-1926) de Pierre Reverdy. Promotoren zijn prof. dr. B.J. Peperkamp, prof. dr. L.H. Hoek en dr. M.J.E. van Tooren.

Samenvatting proefschrift

Pierre Reverdy geschilderd in 1915 door Amedeo Modigliani

Pierre Reverdy geschilderd in 1915 door Amedeo Modigliani

Reverdy en het kubisme in een nieuw perspectief

Deze studie laat zien dat de relatie van de Franse dichter Pierre Reverdy (1889-1960) met het kubisme gecompliceerder is dan tot nu toe werd aangenomen. Reverdy maakte deel uit van het kunstenaarsmilieu op Montmartre, waar schilders als Picasso, Braque en Gris aan het begin van de 20e eeuw een nieuwe kunststijl creëerden. Het kubisme oefende een grote aantrekkingskracht uit op de jonge dichter, die zich erdoor liet inspireren in zijn poëtisch werk. Literatuurhistorici hebben dan ook steeds een speciale belangstelling aan de dag gelegd voor de relatie tussen Reverdy’s gedichten en het kubisme. Dit onderzoek richt zich niet op de literaire en artistieke praktijk, maar op de ideeën van Reverdy zelf over de relatie tussen beeldende kunst en literatuur en plaatst deze tegen de achtergrond van het debat waarin kunstenaars en dichters in die jaren strijden om de artistieke hegemonie. De tot dan toe dominante positie van de literatuur wordt bedreigd door een nieuwe suprematie van de schilderkunst. In de artikelen die hij tussen 1917 en 1926 publiceert, tracht Reverdy het oude primaat van de poëzie veilig te stellen, maar omdat zijn teksten tegelijkertijd een grote affiniteit vertonen met het kubisme heeft zijn poging om de poëzie te redden uiteindelijk weinig effect. Het kunstdebat in de jaren 1910-1920 markeert de overgang naar een nieuw overwicht van de beeldende kunst, en op langere termijn, naar de moderne beeldcultuur.

Het proefschrift is beschikbaar via: http://dare.ubvu.vu.nl/handle/1871/54385

 

Lezing Marjan Groot bij de Marcel Proust Vereniging (4 juni, 14.00)

Op zaterdag 4 juni 2016 komt kunsthistorica Marjan Groot een lezing houden bij de Marcel Proust Vereniging met als titel Decoratieve kunst en materiële cultuur rondom Japonisme en Proust. De lezing is in de Potgieterzaal van het UB-complex van de UVA, Singel 425, Amsterdam. De zaal zal geopend zijn om 14.oo. De lezing begint om 14.30 en wordt gevolgd door thee en discussie.

 

Over de spreeksterd200x250

Marjan Groot is Universitair hoofddocent  ‘Design en Materiële Cultuur’ aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Hiervoor werkte zij van 1990 tot 2016 aan de Universiteit Leiden.

Over de lezing

Japan is voor de westerse decoratieve en beeldende kunsten van onschatbare waarde geweest. Door de openstelling van Japan voor handel met westerse landen worden vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw Japanse motieven en technieken veelvuldig overgenomen voor westerse kunstvoorwerpen, soms letterlijk en soms op een manier die recht doet aan de principes van Japanse vormgeving zonder deze te kopiëren. Dit zogenoemde Japonisme heeft nog lang doorgewerkt en heeft ook Marcel Proust geïnspireerd toen hij vanaf 1909 zijn belangrijke werk A la recherche du temps perdu schreef.

In deze lezing worden verschillende vormen van Japonisme uit de decoratieve kunsten besproken en gerelateerd aan het werk van Proust.
Waar: Potgieterzaal, UB UVA, Singel 425, Amsterdam

Wanneer: 4 juni 2016

Toegang: 7,50 (voor niet-leden van de Marcel Proust Vereniging)

« L’Echappée belle » présente « Sobibor: 14 octobre 1943, 16:00 heures » de Claude Lanzmann dans ‘Het ketelhuis (le 21 mai à 15 heures)

135x0_Sobibor-posterLa fondation “L’Echappée belle, une cinémathèque française à Amsterdam, en coopération avec “Het Ketelhuis” projettera le samedi 21 mai à 15 :00 heures le film de Claude Lanzmann « Sobibor : 14 octobre 1943, 16:00 heures ». A l’issue de la projection, à 16 :45, Claude Lanzmann répondra aux questions de l’audience. Ariejan Korteweg, journaliste au Volkskrant, auteur du livre “Sur Place”, (récit sur sur ses 7 années passées à Paris) recueillera les questions de l’audience et retransmettra les réponses de Claude Lanzmann. Plusieurs autres films de Claude Lanzmann seront également projetés les jours suivants dont « Shoah », documentaire aux multiples prix, distinctions et nominations, réalisé à l’issue de plus de douze années d’efforts par Claude Lanzmann, sera également projeté au cours de trois soirées.

Plus d’informations sur l’Echappée Belle en cliquant ici

Lieu: Het Ketelhuis, Pazzanistraat 4, Cultuurpark Westergasfabriek, 1014 DB Amsterdam

Date: le 21 mai 2016 à 15 heures

Places: 10 euros (tarif normal), 9 euros (tarif réduit), 8 euros (tarif CF)