FRANCOPHONIE NUMÉRIQUE

Journée d’études SRNU, Université d’Utrecht
avec la collaboration du Faculty Club UU,
de l’Institut français des Pays-Bas et de l’Ambassade de France aux Pays-Bas,
le 22 novembre 2017

En 2012, le XIVe Sommet de la Francophonie a réuni les chefs d’État et de gouvernement de l’OIF à Kinshasa, la capitale de la République démocratique du Congo. Précurseur dans la coopération multilatérale numérique, la Francophonie a initié un certain nombre d’innovations et de partenariats plus ou moins heureux dans le secteur de la création de contenus en ligne. Elle a aussi soutenu l’émergence de formations dans les technologiques numériques et accompagné la mise en œuvre de stratégies culturelles, économiques et didactiques quant à l’apprentissage du français dans le monde. Aucune discussion sur les enjeux environnementaux, technologiques, politiques, culturels et économiques de la gouvernance mondiale ne peut désormais ignorer la question numérique.

C’est ainsi que l’un des objectifs de la F/francophonie 2020 concerne le développement du secteur numérique, aussi bien d’un point de vue économique – en encourageant l’entrepreneuriat des jeunes dans le numérique – que d’un point de vue politique et social – « en devenant un axe prioritaire de la solidarité francophone » – enfin culturel et pédagogique – en soutenant l’accès à la formation et aux ressources en ligne, en engageant activement la diffusion et la promotion de la langue française sur la toile. Les enjeux de la F/francophonie numérique sont divers. En tant que moteurs de l’innovation et de la diversité, sans doute constituent-ils non seulement une priorité mais également une chance.

Ce sont ces enjeux que cette journée d’études veut considérer, en particulier dans le secteur prometteur des didactiques numériques. Trois axes seront à l’étude :

1 : Didactiques numériques du français langue seconde et étrangère

Le rôle grandissant du multimédia, de l’Internet et de ses réseaux sociaux dans les parcours de e-lecture apparaît désormais comme un poncif tant le consensus autour de « l’e-learning » est établi. Webdocs, tutoriels « high-tech », MOOC, SPOC, bibliothèques numériques et interactives, open source, humanités et universités numériques… le lexique invasif de la galaxie numérique recouvre en vérité des pratiques et des terrains didactiques très divers ainsi que de considérables enjeux économiques, socio-politiques et idéologiques. Pour autant, il faut aussi concéder qu’il existe une certaine « fracture numérique » entre les générations et que les « natifs du numérique » sont naturellement plus enclins à intégrer les innovations technologiques que leurs ainés. En revanche, les enseignants eux-mêmes peuvent bénéficier de l’émergence des plateformes de formation et dans leurs pratiques réflexives de l’évolution spectaculaire des TIC.

Comment l’école et l’université adoptent-elles ces nouveaux modes de production et de diffusion du savoir, y compris dans leurs modalités d’accès ? Nous aimerions ici inviter les enseignants à faire part de leurs pratiques sur le « terrain » et à partager leurs retours d’expérience. En distinguant les différents supports techniques des ressources elles-mêmes, on se demandera ici quelles expérimentations et quelles pratiques construisent aujourd’hui réellement de nouveaux scénarios pédagogiques.

– Quels sont les apports et les impacts des technologies numériques pour l’enseignement du français, langue seconde et étrangère ? Quels usages et échanges d’expériences aux Pays-Bas ?
– Quelle est ou quelle devrait être la place des nouvelles technologies dans le domaine didactique et plus précisément en didactique des langues ? Pour quelle optimisation des apprentissages ?
– Comment tirer profit du numérique dans les pratiques pédagogiques ?

2. Innovations et technologies du numérique : un investissement d’avenir ?

En revanche, si elle fait consensus d’un point de vue politique, cette promotion du numérique – du moins pour ses projets les plus ambitieux – nécessite de lourds investissements assumés par les fonds publics (« France Université Numérique », par exemple est une plate-forme pourvue d’un budget de près de 8 millions d’euros) et privés (financements dont bénéficient en premier lieu les universités américaines de la Yvy League : on se souviendra de l’initiative conjointe du MIT et de Harvard qui dans un effort conséquent de mutualisation des ressources en ligne ont investi en 2012 près de 60 millions de dollars pour créer edX, plateforme d’apprentissage en ligne réunissant aujourd’hui plus de 3 millions d’utilisateurs à travers le monde). Assurer la conception et la gestion d’une infrastructure informatique mais aussi la formation continue a un coût. En outre, le modèle économique des MOOC n’est pas souvent rentable et semble parfois fissurer le consensus institutionnel-politique autour du numérique : « ersatz de prestations pédagogiques », importants efforts d’équipement, privatisation menaçante du savoir et compétitivité accrue pour les acteurs de l’enseignement, certification des compétences problématique, possible hausse des frais de scolarité… sont quelques uns des griefs les plus communément adressés au numérique.

À un niveau macro, nous nous intéresserons aux politiques publiques et en particulier au rôle de l’OIF, l’Organisation Internationale de la Francophonie quant au développement de la francophonie numérique.

Sans pour autant constituer un acquis, la défense et la promotion de la langue française sur les cinq continents sont souvent présentées comme une garantie de diversité linguistique. Lors du XIIIe Sommet de la Francophonie (Montreux, 24-25 octobre 2010), les chefs d’État et de gouvernement ont demandé à l’OIF et aux opérateurs « de mener une réflexion sur une nouvelle stratégie en matière de TIC et sur leur contribution possible à un cyberespace libre et accessible, riche de contenus francophones ». En 2012, le XIVe Sommet de la Francophonie a réaffirmé la priorité donnée au développement de l’intelligence numérique au service du partage et de la solidarité.

Au-delà de la question de la langue française dans le monde, la production et la diffusion des biens communs numériques francophones s’inscrivent dans une stratégie globale et revendiquée de reconfiguration des dispositifs de l’« économie de la connaissance », du capital immatériel et du patrimoine informationnel. On pourra ici s’interroger sur :

– La construction des savoirs et le partage des connaissances relatifs à l’appropriation des technologies de l’information et de la communication (TIC).
– La question des communautés numériques dans le partage et la défense des valeurs de la F/francophonie.

Nous invitons les personnes intéressées à faire parvenir leurs propositions d’intervention accompagnées d’une brève notice biographique à Olivier Sécardin (olivier.secardin@gmail.com) avant le 1er juillet.

Olivier Sécardin
Faculté des Humanités,
Université d’Utrecht, Pays-Bas

 

IMG_7948

Symposium Tekst & beeld: Franse kunstenaarsboeken (29 juni 2017, KB, Den Haag)

 

Voor de artistieke voorhoede van de twintigste eeuw was het boek een geliefd middel om te experimenteren met de relatie tussen tekst en beeld. In surrealistische kringen was het bijvoorbeeld gebruikelijk dat schrijvers en beeldend kunstenaars samenwerkten om kunstenaarsboeken te produceren. Het gaat daarbij niet om geïllustreerde boeken in de traditionele zin van het woord, maar om objecten die de grenzen van het medium opzoeken en waarin tekst en beeld een spannende dialoog met elkaar aangaan.

De Collectie Koopman van de Koninklijke Bibliotheek herbergt een belangrijke verzameling Franse kunstenaarsboeken. Het wetenschappelijke tijdschrift Relief wijdt hieraan in juni 2017 een themadossier waarin een aantal bijzondere objecten uit de collectie worden onderzocht. Ter gelegenheid van de lancering van dit nummer organiseert de KB op donderdag 29 juni een symposium over de relatie tussen tekst en beeld in moderne Franse kunstenaarsboeken.

Programma:

13:15 uur Ontvangst

13:30 Paul van Capelleveen, Welkom en introductie

13:45 Bregje Hofstede, ‘Een hoofdrol voor het handschrift: brutale taal bij Fernand Léger en Henri Michaux’

14:15 Dorine Gorter, ‘Woord of beeld? Pierre Reverdy’s ideeën over de relatie tussen poëzie en schilderkunst’

14:45 koffie/thee

15:00 Wouter Marinissen, ‘De raadselachtige relatie tussen tekst en fotografie in Man Ray’s La photographie n’est pas l’art

15:30 Charlotte Vrielink, ‘De kunst van het illustreren: Marcel Prousts À la recherche du temps perdu door de ogen van Kees van Dongen’

16:00 Maaike Koffeman, ‘Paul Éluard en de creatieve interactie tussen poëzie, muziek en schilderkunst’

16:30 Borrel en feestelijke presentatie themanummer Relief

 

Deelname:  gratis (inclusief koffie/thee/borrel); inschrijving graag voor 21 juni via www.kb.nl/franse-kunstenaarsboeken

Tijd: Donderdag 29 juni, 13:30-17:00 uur

Plaats: zaal Coenen (vergaderzaal B), Koninklijke Bibliotheek, Den Haag

Voertaal: Nederlands

 

Lezing Michel Erman bij de Marcel Proust Vereniging (17 juni, Amsterdam

Op zaterdag 17 juni 2017, in de Potgieterzaal van het UB complex, Singel  425, te Amsterdam, houdt de Marcel Proustvereniging een (buitengewone) ledenvergadering, gevolgd door een lezing van Michel Erman.

 

Over de lezing

Marcel_Proust_1900Paris et ses passions dans A la recherche du temps perdu.

L’espace de la Recherche est divisé en territoires, eux-mêmes composés de lieux articuliers. On définira un territoire comme un espace topographique doté de limites et habité par une communauté qu’il caractérise peu ou prou ; il s’agit donc d’un espace identitaire. Paris est un territoire comme le sont Combray, Balbec et Venise. La capitale est divisée en sous-territoires qui correspondent à des groupes d’appartenance (le « noble Faubourg », les quartiers de la nouvelle bourgeoisie etc.). Un lieu se définit par les rapports qu’entretiennent les êtres qui l’habitent et les choses qui le constituent. Un territoire renvoie au collectif, un sous-territoire au temps qui lui donne sens et un lieu au relationnel et à l’individuel : il peut s’agir d’une rue, d’un véhicule, du bois de Boulogne, du salon Verdurin… Les passions parisiennes que je me propose d’évoquer se vivent dans ces espaces existentiels.

Over de spreker

Michel Erman est écrivain et philosophe, critique littéraire, Professeur de poétique à l’Université de Bourgogne. Sur Proust il a publié :

  • L’œil de Proust. Essai sur le regard et le voyeurisme dans A la recherche du temps perdu (Nizet 1992)
  • Marcel Proust, une biographie (Fayard, réédition en poche La Table ronde 2013). Traduit en japonais.
  • Les 100 mots de Proust (PUF 2013)
  • Bottins proustiens, réédition La Table ronde, 2016. Traduit en italien et en portugais.
  • Le lien d’amitié. Une force d’âme (Plon 2016)

Programma

Het programma van de middag ziet er als volgt uit:

13.30 –14.00                     Welkom

14.00 – 14.45                    Buitengewone ledenvergadering

15.00 –16.00                     Lezing Michel Erman, Paris et ses passions dans A la recherche du temps perdu

16.00 – 16.30                    Thee en discussie

 

Waar: Potgieterzaal van het UB complex, Singel  425, te Amsterdam

Wanneer: 17 juni 2017, 13.30-16.30

Toegang voor niet-leden :   € 7,50.

 

 

Voorleesmarathon Perec (10 juni 2017, Parijs)

Op zaterdag 10 juni, wordt in Parijs, bij de Médiathèque Françoise Sagan in het 10e arrondissement, een voorleesmarathon gehouden waarin het meesterwerk van Perec, La Vie Mode d’Emploi, in zijn geheel wordt voorgelezen.

“99 Hoofdstukken, 99 lecteurs, 1 chef de chœur, 1 régisseur général, 1 ingénieur son, 1 vidéaste, 1 photographe, 1 chargée de production.”

De meeste hoofdstukken zijn Franstalig maar een zo groot  mogelijk aantal hoofdstukken wordt in de talen, waarin het boek is vertaald, voorgelezen.

Jan van Thiel, leraar Frans en toetsdeskundige bij cito, zal in het Nederlands hoofdstuk 69 op zich nemen.

Een aantal hoofdstukken (o.a. hoofdstuk 69) worden versterkt op een manier dat het publiek niet op een kakofonie getrakteerd wordt.

Wanneer: Zaterdag 10 juni, 15.00-17.00 uur

Waar: Médiathèque Françoise Sagan, 8 Rue Léon Schwartzenberg, 75010 Paris, Frankrijk

Meer info: https://www.helloasso.com/associations/la-voie-des-livres/collectes/lecture-chorale-de-la-vie-mode-d-emploi-de-georges-perec-samedi-10-juin-2017 staat meer informatie.

Georges Perec in de Pléiade (Spui 25 Amsterdam, 1 juni 2017)

In Samenwerking met Athenaeum Boekhandel, De Arbeiderspers en de Stichting van Romanisten aan de Nederlandse Universiteiten

Perec

De komende maand rijst de ster van de reeds veelbekroonde Georges Perec nog verder, met de publicatie van zijn oeuvre in de Bibliothèque de la Pléiade, het prestigieuze dundruk-pantheon van de Parijse uitgever Gallimard. Zijn status van hedendaags klassiek auteur is hiermee definitief bevestigd.

Tegelijkertijd zal de Arbeiderspers een vertaling uitbrengen in de serie Privé Domein van La boutique obscure: De duistere winkel- 124 dromen, vertaald door Edu Borger.

Reden genoeg om Georges Perec (1936-1982) door vier kenners van zijn werk in de schijnwerpers te laten zetten.

Jean-Luc Joly gunt ons een blik op de ontdekkingen en verrassingen die bovenkwamen tijdens het langdurige en veeleisende proces van de bezorging van Perecs oeuvre in de Pléiade. Annelies Schulte Nordholt gaat in op La rue Vilin – vijf korte teksten over de Parijse straat waar Perec zijn vroege kindertijd heeft doorgebracht  –  als voorbeeld van zijn fascinatie met straten en pleinen, die fungeren als herinneringsplaatsen én als werkterrein van zijn streven om de kaders van ons dagelijks leven te doorgronden. Aan de hand van enkele voorbeelden uit La vie mode d’emploi laat Manet van Montfrans zien hoe virtuoos en lichtvoetig Perec het, voor hem met existentiële onzekerheid verbonden, thema van de vervalsing uitwerkt. Rokus Hofstede zal aandacht besteden aan De duistere winkel en leest een lievelingspassage voor uit het door hem vertaalde Espèces d’espaces, over de hunkering naar een herbergzame wereld en het wantrouwen jegens gemeenplaatsen.

Voertalen Engels (J.-L. Joly) en Nederlands. Perec zelf zal in bewegend beeld aanwezig zijn. De avond wordt besloten met een pot de l’amitié.

Over de sprekers

Jean-Luc Joly doceert Franse Letterkunde aan de vooropleiding voor  de Ecole Normale Supérieure. Hij is gepromoveerd op een studie over Perec en heeft talrijke artikelen aan zijn werk gewijd. In de reeks Cahiers Georges Perec heeft hij de redactie gevoerd van de nummers 10 en 12 (Perec et l’art contemporain en Espèces d’espaces perecquiens). Hij is voorzitter van de Association Georges Perec en heeft voor de  Pléiade-editie La vie mode d’emploi en Un cabinet d’amateur bezorgd.

Manet van Montfrans is romanist en promoveerde op het werk van Georges Perec. Aan Perec wijdde zij tevens de monografie Georges Perec, een gebruiksaanwijzing (2003). Een keuze uit het essayistisch werk dat zij opbouwde tijdens en na haar docentschap aan de Universiteit van Amsterdam verscheen in haar boek Steltlopen door de tijd. Over geheugen en geschiedenis in de moderne Franse literatuur (2014)

Annelies Schulte Nordholt doceert Franse letterkunde aan de Universiteit Leiden. Zij publiceerde over Maurice Blanchot, Marcel Proust en andere moderne en hedendaagse Franse auteurs. Over de Frans-joodse literatuur van na de oorlog verscheen  Perec, Modiano, Raczymow. La génération d’après et la mémoire de la Shoah (2008). Haar huidige onderzoek gaat over representaties van de stedelijke ruimte in de naoorlogse Franse literatuur, in het bijzonder bij Georges Perec.

Rokus Hofstede is literair vertaler en essayist, en de vaste vertaler van Pierre Michon. Hij ontving in 2005 de Elly Jafféprijs voor Ik ben geboren, een bundel losse teksten van Georges Perec.

Wanneer: 1 juni 2017

Hoe laat: 20.00-21.30

Waar: Spui 25, Amsterdam

Aanmelden (verplicht): spui25@uva.nl of 020-5258142

 

Van Gogh beurzen voor Frans-Nederlandse samenwerking (deadline 15 juni 2017)

image002Er zijn weer Van Gogh beurzen beschikbaar via Nuffic! Deze beurzen hebben het doel de wetenschappelijke samenwerking tussen Nederland en Frankrijk te bevorderen. De beurzen bestaan uit een reisbudget om een Nederlands onderzoeksteam in staat te stellen regelmatig naar Frankrijk af te reizen om samen te werken met Franse onderzoekers.

Meer informatie of een aanvraag indienen? Bezoek dan www.wilweg.nl/vangoghprogramme.

Overigens bestaan er ook beurzen voor Franse onderzoeksteams om naar Nederland te komen. Meer informatie daarover vindt u op www.campusfrance.org/fr/vangogh

Taalassistanten Nederlands (M/V) gezocht in Wallonië en Brussel

logo_wbiWallonie-Bruxelles International is op zoek naar Taalassistenten (M/V) om gedurende 8 maanden in Franstalig België onderwijs in de Nederlandse taal en cultuur te geven en te ondersteunen.

De functie

Als moedertaalspreker Nederlands 12 tot 16 lesuren per week besteden aan het onderwijs van de Nederlandse taal en de ondersteuning van lokale docenten in het middelbaar onderwijs in Franstalig België (Wallonië en Brussel).

U ondersteunt de lokale docent Nederlands door de leerlingen aan te moedigen om Nederlands te spreken, met oefeningen, spreekbeurten en andere activiteiten.

Als vertegenwoordiger van Nederland in Franstalig België werkt u mee aan de promotie van de Nederlandse taal en cultuur en draagt u uiteindelijk bij aan de versterking van de culturele, economische en politieke banden met de Federatie Wallonië-Brussel.

Buiten de lesuren kunt u zelf het initiatief nemen om uw kennis van de Franse taal te verbeteren. Daarnaast krijgt u de kans om een ander schoolsysteem en nieuwe lesmethodes te leren kennen. Het taalassistentschap is een waardevolle onderwijservaring met veel ruimte voor zelfstandigheid en eigen verantwoordelijkheid.

De duur van uw betrekking is 8 maanden (oktober 2017 – mei 2018).

Statuut

De taalassistent wordt beschouwd als een beursstudent en ontvangt een beurs, uitgekeerd per maand, ter hoogte van ongeveer €950 netto per maand.

Vereisten

  • het Nederlands als moedertaal hebben of kunnen bewijzen dat u het Nederlands beheerst op niveau C2 van het Europees Referentiekader (ERK);
  • jonger zijn dan 30 jaar;
  • sinds minimaal 1 jaar in Nederland woonachtig zijn;
  • in bezit zijn van een diploma in het hoger onderwijs (Bachelor of Master), of ten minste de eerste 2 studiejaren met succes afgerond hebben. Het volgen van een lerarenopleiding is een pré, maar geen vereiste.
  • beschikken over een basiskennis van de Franse taal (niveau A1 van het ERK);
  • een Verklaring Omtrent het Gedrag kunnen voorleggen (na selectie, juni 2017).

 

Inlichtingen en inschrijvingen

Gelieve uw inschrijving op te sturen naar de Afvaardiging Wallonië-Brussel in Den Haag vóór 15 april 2017. Na een eerste selectie vindt er een sollicitatiegesprek plaats in Den Haag. Het inschrijvingsformulier is hier te downloaden.

Conferentie “Francophonie & Careers à la carte” (Rotterdam, 23 maart 2017)

logo_alliance_rotterdamIn het kader van de week van de Francophonie organiseren de Alliance Française Rotterdam en de Rotterdam Business School van de Hogeschool Rotterdam  op donderdag 23 maart van 11.30 de conferentie “Francophonie & Careers à la carte”. Op deze conferentie zullen er meerdere presentaties gegeven worden over o.a. stages en uitwisselingsprogramma’s, zaken doen in de Franstalige wereld, interculturele communicaties en Franstalige Business schools. Het gehele  programma vindt u in deze flyer. Toegang is gratis. Om een zo’n groot mogelijk publiek te bereiken zullen de presentaties in het Engels gegeven worden.

Waar: Auditorium, RBS, Hogeschool Rotterdam, Kralingse Zoom 91, Rotterdam & Erasmus, Mandeville Gebouw, zaal T3-21, Burgemeester Oudlaan 50 Rotterdam.

Wanneer: 23 maart, 11.30-17.00

Toegang: Gratis

Taal: Engels

Meer info: zie deze website

Daarnaast organiseert de Alliance Française van Rotterdam op 24 maart een muzikale lezing Trois Femmes en de fotoexpositie “retrospective de Paris dans les années 1960”, meer info op www.alliancerotterdam.nl

Voltaire-lezing: Islamitische filosofie in West-Afrika

In 2017 start het Kenniscentrum Frankrijk-Nederland met een nieuw, jaarlijks terugkerend publieksevenement: de Voltaire-lezing. Hiervoor zullen wij jaarlijks een vooraanstaande intellectueel uitnodigen uit de Frans­talige wereld wier werk en denken naar onze overtuiging nieuwe, frisse perspectieven kan bieden op een of meer van de problemen van onze tijd.

De inaugurale Voltaire-lezing wordt op 14 maart a.s. gehouden door de Senegalese hoogleraar Souleymane Bachir Diagne (Columbia University). Diagne is gespecialiseerd in de geschiedenis van de filosofie, in het bijzonder de islamitische filosofie. Volgens Jeune Afrique is hij een van de invloedrijkste Afrikaanse denkers van deze tijd.

n deze lezing geeft Souleymane Bachir Diagne een beeld van de intellectuele en spirituele traditie die de islam in West-Afrika heeft gevormd. Om te beginnen schetst hij de geschiedenis van de eruditie in de regio, die ingaat tegen het idee dat Afrikaanse culturen in essentie oraal zijn. Vervolgens bespreekt Diagne de rol van geleerden, met name die van de Jakhanke-geestelijken en de soefi-ordes bij de verspreiding van de islam in West-Afrika. De traditie die zij vestigden en die op onderwijs, pacifisme en verdraagzaamheid was gebaseerd, is een betere manier geweest om de bevolking van West-Afrika voor de islam te winnen en zich tegen kolonialisme te keren dan de oorlogen die in de negentiende en twintigste eeuw in naam van religie zijn uitgevochten. Zal die traditie de islam in West-Afrika blijven bepalen in de toekomst? Na zijn lezing zal Diagne worden geïnterviewd door Dorrit van Dalen (African Studies Centre Leiden).

Wanneer: dinsdag 14 maart, 20:00 uur

Waar:  Spui 25 Amsterdam.

Voertaal: Engels.

Toegang: vrij, wel graag aanmelden via www.spui25.nl.

Bijeenkomst Marcel Proust Vereniging: lezing ‘Op zoek naar de muziek in de wereld van Marcel Proust’ door Johanneke van Slooten (8 april 2017)

Marcel_Proust_1900De Marcel Proust Vereniging houdt op zaterdag 8 april aanstaande een bijeenkomst in de Belle van Zuilenzaal, in de UB van de UVA, Singel 425, Amsterdam. Centraal staat dit keer een lezing van Johanneke van Slooten met als titel Op zoek naar de muziek in de wereld van Marcel Proust.

Programma:

  • 13.30 –14.00: Welkom
  • 14.00 – 14.45 : Jaarvergadering
  • 15.15 – 16.15: Lezing Johanneke van Slooten
  • 16.15 – 17.00: Thee en discussie

Over de lezing

Op zoek naar de muziek in de wereld van Marcel Proust

Het muzikale universum van Marcel Proust bestond aanvankelijk voornamelijk uit negentiende-eeuwse muziek. Als criticus schreef hij muziekkritieken over enkele Duitse laatromantische componisten en hij maakte van hen portretten in dichtvorm. Richard Wagner was toen zijn lichtend voorbeeld voor de constructie van de grote vorm voor zijn romancyclus, Op zoek naar de verloren tijd,  zo ook voor het gebruik van het Leitmotiv, de herkenningsmelodie als eenheid scheppend element. Proust speelde de muziek van deze componisten en later ook Franse hedendaagse composities op de piano. Hij las en herlas de partituren, analyseerde de compositietechnieken en gebruikte die als model bij het schrijven. Al in zijn jeugd heeft zijn moeder hem, spelend op de piano, ingewijd in de geheimen van de muziek en zij las hem veel voor; zo is hij een schrijver geworden die door intensief lezen en luisteren zijn taal zoekt, ontwikkelt en blijft onderzoeken.

Op aanraden van zijn intieme vriend, componist en pianist Reynaldo Hahn maakte Proust, tijdens zijn grote speurtocht naar ‘verloren’ beeldende thema’s en muzikale motieven uit de ontwikkeling van de muziekgeschiedenis, na zijn gerichtheid op het verleden van de ‘Romantische’ periode, een overstap naar de moderne Franse muziek van Claude Debussy, Camille Saint-Saëns en César Franck. Proust had in tegenstelling tot Hahn, die een voorkeur had voor Saint-Saëns, veel meer affiniteit met de vernieuwende syntactisch complexe muziek van diens leerling Gabriel Fauré. De fijnzinnige en gevarieerde schrijfwijze van Fauré ’s impressionistische lyriek wilde Proust  transponeren naar de lang uitgesponnen en verweven melodische lijnen in zijn zinsbouw en de overgangen van de ene toonsoort naar de andere in de voortstromende beweging van zijn roman fleuve.

Vandaar dat Proust het karakter en de stijl van zijn componist Vinteuil heeft samengesteld uit deze moderne Franse componisten. Als tijdgenoot laat hij hem een spraakmakende rol spelen in zijn romancyclus. Vinteuil ’s werk wordt uitgevoerd in de Salons met als hoogtepunt diens sonate voor viool en piano met het emotionerende kernachtige thema van Swann’s en ook Marcels dierbare kleine frase.

Johanneke van Slooten zal ter illustratie van haar lezing verschillende muziek fragmenten laten horen.

 

Over de spreekster

Johanneke van Slooten studeerde filosofie aan de UvA en hobo aan het Conservatorium in Parijs. Zij is schrijver van verhalen, reportages en essays over o.m. filosofie, beeldende kunst, moderne literatuur en muziek. Zij maakte radio-essays en schreef tientallen portretten over het oeuvre van schrijvers en componisten, over de verwantschap en dwarsverbindingen tussen beide kunsten in haar essaybundel Woord en Weerklank en in tijdschriften als Tirade, Raster, Bzzlletin, De Gids, Wolfsmond, Entr’acte, Muziekjournaal, Luister en Theatermaker.

Wanneer: Zaterdag 8 april 2017, 13.30-17.00

Waar: Belle van Zuylenzaal, UB Complex UVA, Singel 425, Amsterdam

Hoeveel: toegang niet-leden € 7,50 (leden gratis)

Meer Informatie: S.M.E. van Wesemael of www.marcelproust.nl