SRNU-nascholingscursus “De ‘Grande Guerre’ in de Franse literatuur” (7 november 2014, Leiden)

LOCATIE:  Universiteit Leiden, Lipsiusgebouw, Cleveringaplaats 1, zaal 1.47

DATUM: vrijdag 7 november 2014

TIJD :  10.00-17.30 uur

KOSTEN: inclusief syllabus, koffie/thee, lunch en nascholingscertificaat

  • € 135,-  voor geïnteresseerden niet verbonden aan universiteit of hogeschool
  • €  25,-   voor aio’s,  studenten van universiteiten en hogescholen en leden van de Alliance française (graag bij inschrijving vermelden en een scan of foto van collegekaart of bewijs van lidmaatschap meesturen).

INSCHRIJVING:

U kunt zich aanmelden d.m.v. een e-mail met uw volledige naam- en adresgegevens en schoolnaam te sturen naar zowel Erik Schoorlemmer als Jeanette denToonder.

Uw inschrijving is definitief na overmaking van het cursusbedrag (vóór 1 november 2014) op: NL04 INGB 0004 0543 54 t.n.v. Stichting van Romanisten aan Nederlandse Universiteiten te Amsterdam o.v.v. Grande guerre in de Franse literatuur.

VOOR MEER INFO: zie de folder, hier te downloaden (bevat onder andere een routebeschrijving naar de cursuslocatie)


De Grande Guerre in de Franse literatuur

Dit jaar is het precies honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Ongekend waren de omvang van het bloedbad (8,5 miljoen militairen en 13 miljoen burgers), de verbetenheid van de gevechten, en de schaal van de verwoestingen. Verstrekkend ook de gevolgen: het Duitse Keizerrijk, het tsaristische  Rusland, de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie en het Ottomaanse Rijk vielen uiteen, er ontstonden nieuwe natie-staten. Voor de vele bloedige  oorlogen die nog zouden volgen (de Tweede Wereldoorlog, de dekolonisatieconflicten en de Balkanoorlog)  werd  de eerste kiem gelegd. Met recht kan deze eerste industriële oorlog ‘de smidse’ van de twintigste eeuw genoemd worden.

Deze Grote Oorlog, the Great War, la Grande Guerre, heeft de herinneringen en de verbeelding van een aantal opeenvolgende  generaties getekend. In de de Franse literatuur heeft zij tot een stortvloed aan romans, getuigenissen  en gedichten geleid – al  tijdens de oorlog of in de jaren daarna geschreven door auteurs die vaak zelf aan het front gestreden hadden. Inmiddels klassiek geworden romans van  Dorgelès, Barbusse, Céline, Cendrars, Giono, maar ook gedichten van bijvoorbeeld Apollinaire. Vanaf het front in de Champagne stuurde Apollinaire gedichten en tekeningen naar het thuisfront. Deze gedichten werden later opgenomen, soms nog handgetekend, in de bundel Calligrammes. Poèmes de la paix et de la guerre 1913-1916.

Eind jaren tachtig werd de Eerste Wereldoorlog na een lange eclips weer actueel (Duitse hereniging, het uiteenvallen van de Sovjet-Unie). In L’Acacia (1989) verbindt Claude Simon zijn eigen oorlogservaringen uit 1940 met die van zijn vader, die in augustus 1914 op het ‘veld  van eer’ sneuvelde. Onlangs verscheen de briefwisseling die Simons moeder, na de dood van haar echtgenoot, tussen 1914 en 1916 met haar familieleden voerde. Een gedeelte van het materiaal voor L’Acacia ligt daarin besloten.

Maar ook auteurs die na 1945 zijn geboren, zoals Pierre Bergounioux en Jean Rouaud, roepen in hun romans opnieuw de Eerste Wereldoorlog op. Zij schrijven geen oorlogsverhalen maar generatieromans (récits de filiation), waarin de repercussies van die historisch zo pregnante episode een grote rol spelen.

De Grande Guerre is uiteraard ook vele malen in films verbeeld. Hoe zijn het lijden en de gruwelijkheden van het eerste mondiale conflict in dit medium vormgegeven? Wordt de filmische overdracht van ervaringen en herinneringen gekenmerkt door typisch nationale constanten?

En tenslotte is er het literaire beeldverhaal. Striptekenaar en grote vernieuwer van het genre Jacques Tardi liet zich door de gruwelverhalen van zijn grootmoeder inspireren tot gewelddadige, anti-militaristische strips als La véritable histoire du soldat inconnu (1975) en C’était la guerre des tranchées (1993), dat hij opdroeg aan zijn grootvader.

De lezingen (in het Nederlands) zijn bedoeld voor docenten in het voortgezet onderwijs, studenten van universiteiten en hogescholen, en eenieder die er belangstelling voor heeft – ter informatie en inspiratie. De sprekers zijn allen ervaren docenten aan universiteiten. De cursus wordt namens de SRNU georganiseerd door Manet van Montfrans (UvA) in samenwerking met de Universiteit Leiden (Erik Schoorlemmer).

Voor nadere informatie kunt u contact op nemen met Erik Schoorlemmer


PROGRAMMA

10.00 uur

Inschrijving en ontvangst met koffie en thee

10.30-10.45 uur

Inleiding

Matthijs Engelberts (Universiteit van Amsterdam)

10.45-11.30 uur

De oorlogspoëzie van Apollinaire

Els Jongeneel (Universiteit Groningen)

11.30-12.15 uur

Claude Simon : La Grande Guerre et ‘la littérature dormante’

Sjef Houppermans (Universiteit Leiden)

12.15-12.45 uur

Vragen en discussie

12.45-14.15 uur

Lunch

14.15-15.00 uur

Oorlog en vrede in de Franse provincie:
generatieromans van Pierre Bergounioux en Jean Rouaud

Manet van Montfrans (Universiteit van Amsterdam)

15.00 -15.15 uur
Theepauze

15.15-16.00 uur

Les tranchées sur grand écran:
histoire et mémoires de la guerre de 14-18 dans le cinéma français contemporain

Karène Sanchez (Universiteit Leiden) (deze lezing is in het Frans)

16.00-16.15 uur
Theepauze

16.15-17.00 uur

Beeldverhalen over de Eerste Wereldoorlog

Jan Baetens (Universiteit Leuven)

17.00 – 17.30 uur

Vragen en discussie

17.30

Verre d’amitié aangeboden door de Alliance Française

Logo SRNUULeiden_logo

Comments are closed.